-1.webp)
Een samenlevingscontract legt onderlinge afspraken vast over geld, bezittingen, schulden en het einde van een relatie. Dat kan belangrijk zijn bij samen een huis kopen, ongelijke inbreng of kinderen uit eerdere relaties. Bespreek ook eigendom, testamenten en pensioen: die zijn niet met één contract automatisch geregeld.
Ga je binnenkort een bod uitbrengen en wil je weten of je spaargeld genoeg is voor jouw situatie?
Start de MatchCheckCheck of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.
Wat staat er in een samenlevingscontract?
De inhoud hangt af van jullie situatie. Maak duidelijk wat privé blijft, welke kosten jullie delen en hoe investeringen of onderlinge vorderingen worden verwerkt. Denk aan:
- Woonlasten. Verdeling van rente, aflossing, onderhoud, verzekeringen en andere uitgaven.
- Eigen inbreng. Bedragen, eventuele vergoeding, opeisbaarheid, rente en gevolgen van waardestijging of verlies.
- Bezittingen en schulden. Wat van wie is en hoe gezamenlijke bezittingen worden verdeeld.
- Uit elkaar gaan. Opzegging, waardebepaling, uitkoop of verkoop en tijdelijk gebruik van de woning.
- Overlijden. Een passend verblijvingsbeding voor gezamenlijke bezittingen, afgestemd op eventuele testamenten.
- Pensioen en ondersteuning. Afspraken die aansluiten op de pensioenregeling en eventuele onderlinge financiële steun na een breuk.
De eigendom van een woning volgt uit de leveringsakte. Een contract maakt je niet vanzelf mede-eigenaar en wijzigt de aansprakelijkheid tegenover een bank niet automatisch. Bij een gezamenlijke lening kan ieder hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de volledige verschuldigde verplichtingen. Een afspraak om ieder de helft te betalen beperkt de rechten van de bank niet.
Bespreek vóór het notarisbezoek hoe jullie omgaan met inbreng, een eventuele breuk en overlijden. Neem de eigendoms- en leninggegevens mee, zodat de verschillende afspraken op elkaar kunnen aansluiten.
Wat kost een samenlevingscontract bij de notaris?
Vraag een actuele offerte voor jullie situatie. Notarissen hebben eigen tarieven; de omvang van advies, afspraken, aanvullende testamenten en werkzaamheden beïnvloedt de prijs. Controleer welke diensten, btw en bijkomende posten inbegrepen zijn.
Online voorbereiding kan onderdeel zijn van een notarieel traject. Een gedownload sjabloon is iets anders dan een door de notaris gepasseerde akte. Vergelijk daarom de dienstverlening en juridische inhoud, niet alleen een vanafprijs. Een pakket met andere akten kan bestaan, maar neem korting niet aan zonder offerte.
Bij een woning kopen komen daarnaast kosten voor overdracht en eventuele hypotheek bij kijken. Een samenlevingscontract vervangt die akten niet.
Wat is het verschil tussen een samenlevingscontract en geregistreerd partnerschap?
Een geregistreerd partnerschap is een wettelijke relatievorm, vergelijkbaar met een huwelijk. Een samenlevingscontract bevat afspraken tussen samenwoners. Ook bij geregistreerd partnerschap kunnen aanvullende partnerschapsvoorwaarden of testamenten nodig zijn om jullie wensen vast te leggen.
| Onderwerp | Samenlevingscontract | Geregistreerd partnerschap |
|---|---|---|
| Ontstaan | Onderlinge overeenkomst; notariële vorm kan voor specifieke regelingen nodig zijn | Registratie bij de gemeente |
| Vermogen | Geen automatische gemeenschap van goederen door het contract | Wettelijk vermogensregime, tenzij anders geregeld met partnerschapsvoorwaarden |
| Erven | Niet automatisch erfgenaam; testament en eventueel verblijvingsbeding afzonderlijk bekijken | Wettelijke erfgenaamspositie; een testament kan de uitwerking veranderen |
| Inkomstenbelasting | Notarieel contract plus adresinschrijving kan een criterium zijn; andere routes bestaan | In beginsel fiscale partners op grond van de geregistreerde relatie |
| Partnerpensioen | Controleer voorwaarden, bewijs en aanmelding bij de uitvoerder | Controleer eveneens de pensioenregeling en geregistreerde gegevens |
| Einde van de relatie | Volg de overeenkomst; woning en leningen apart afwikkelen | Soms via advocaat of notaris zonder rechter; bij minderjarige kinderen of onenigheid via de rechter |
| Partneralimentatie | Geen algemene wettelijke partneralimentatie zoals bij huwelijk; onderlinge afspraken kunnen bestaan | Kan onder wettelijke voorwaarden verschuldigd zijn |
| Kosten | Afhankelijk van dienstverlening en offerte | Gemeentelijke tarieven en eventuele kosten voor aanvullende akten of advies |
Heeft een stel geen minderjarige kinderen en is het eens over de beëindiging, dan kan geregistreerd partnerschap volgens de Rijksoverheid via een advocaat of notaris zonder rechter worden beëindigd. De formele beëindiging en registratie moeten wel worden geregeld. Kies jullie relatievorm op basis van de gewenste rechten, plichten en gezinssituatie.
Hoe stel je een samenlevingscontract op?
- Inventariseer. Noteer inkomen, woning, schulden, eigen inbreng, privébezit en kinderen.
- Bespreek scenario's. Wat willen jullie tijdens het samenwonen, bij verlies, bij een breuk en bij overlijden?
- Kies passende begeleiding. Zelf gemaakte afspraken, online voorbereiding en notariële adviesverlening zijn verschillende vormen. Controleer welke akten nodig zijn.
- Controleer het concept. Laat de onderlinge afspraken aansluiten op de leveringsakte, hypotheek, testamenten en pensioenvoorwaarden.
- Onderteken en bewaar. Regel de gekozen vorm correct, bewaar documenten en bewijs van betalingen en controleer de uitvoering.
Herzie de afspraken bij relevante veranderingen, zoals samen een woning kopen, een grote extra inbreng, een kind of een wijziging van de relatievorm. Vraag welke wijzigingen een nieuwe notariële akte vereisen.
Wat zijn de voordelen en nadelen van een samenlevingscontract?
Een duidelijk contract kan verwachtingen en financiële afspraken vastleggen en discussie beperken. Het biedt ruimte voor afspraken die bij jullie passen. Daar staan advieskosten, eventuele wijzigingen en de noodzaak van aanvullende regelingen tegenover.
Een contract garandeert geen hypotheek, volledig betaalbare woning of probleemloze afwikkeling. Een verblijvingsbeding ziet op gezamenlijke bezittingen; voor privébezit en erfgenaamschap kan een testament nodig zijn. Controleer de dekking van partnerpensioen en eventueel andere voorzieningen bij overlijden afzonderlijk.
Kun je samenwonen zonder samenlevingscontract?
Ja. Ook zonder contract gelden wettelijke regels over bijvoorbeeld eigendom, schulden en belasting. Samen op hetzelfde adres ingeschreven staan en samen eigenaar zijn van de woning waarin jullie beiden wonen, kan al fiscale partnerstatus geven. Die status regelt niet automatisch de nalatenschap.
Ongehuwd samenwonen zonder geregistreerd partnerschap maakt je zonder testament niet automatisch erfgenaam. Voor erfbelasting geldt bovendien een afzonderlijk partnerbegrip. Laat beoordelen hoe jullie woning, eventuele onderlinge vorderingen en de betaalbaarheid bij overlijden worden geregeld.
Bij een breuk spelen eigendomsverhoudingen, leningafspraken en bestaande vorderingen mee. Wil één de woning en lening overnemen, dan moet de ander niet alleen uit de eigendom worden gehaald: voor ontslag uit leningaansprakelijkheid is medewerking van de bank nodig. Bespreek ook fiscale gevolgen en pensioenregistratie.
Als hypotheekadviseur kan ik de financiële gevolgen van jullie woonplannen en hypotheek helpen doorrekenen. Voor passende juridische vastlegging stem je af met de notaris. Bekijk ook mijn werkwijze en tarief.
Als onafhankelijk hypotheekadviseur reken ik dagelijks uit wat kopers werkelijk nodig hebben — inclusief kosten die anderen over het hoofd zien. Wil je weten of ik bij jouw situatie pas? Doe de MatchCheck.
Start de MatchCheckCheck of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.
Veelgestelde vragen over samenlevingscontracten
Is een samenlevingscontract verplicht?
Een samenlevingscontract is niet algemeen wettelijk verplicht om samen te wonen of gezamenlijk een woning te kopen. Het kan wel afspraken over lasten, inbreng en het einde van de relatie vastleggen. Controleer afzonderlijke eisen voor fiscale regelingen en partnerpensioen.
Kun je een samenlevingscontract zelf opstellen?
Jullie kunnen zelf onderlinge afspraken opschrijven. Een notarieel contract kan nodig zijn voor specifieke fiscale of pensioenvoorwaarden en maakt advies over complexe afspraken mogelijk. Het vervangt de leveringsakte of een testament niet.
Wat is het verschil tussen fiscaal partnerschap en een samenlevingscontract?
Fiscaal partnerschap is een belastingstatus; een samenlevingscontract bevat onderlinge afspraken. Ook zonder contract kan fiscale partnerstatus bestaan, bijvoorbeeld bij gezamenlijke adresinschrijving en eigendom van de woning waarin jullie beiden wonen. Voor erfbelasting en pensioen gelden andere regels.
Hoe beëindig je een samenlevingscontract?
Volg de beëindigingsgronden en procedure in jullie overeenkomst en leg de afwikkeling vast. Er bestaat geen algemene opzegtermijn van één tot drie maanden voor elk contract. Verdeling van een woning, ontslag uit de hypotheek en wijzigingen aan testamenten of pensioenregistratie kunnen aparte stappen vragen.
Is een samenlevingscontract hetzelfde als getrouwd zijn?
Nee. Een huwelijk of geregistreerd partnerschap kent wettelijke rechten en plichten die samenwonen niet vanzelf geeft. Een samenlevingscontract maakt je niet automatisch erfgenaam en geeft niet op zichzelf recht op partnerpensioen.
Wat gebeurt er met een samenlevingscontract bij trouwen?
Bij trouwen of geregistreerd partnerschap gaan de wettelijke en eventuele notariële huwelijkse of partnerschapsvoorwaarden gelden. Laat vooraf beoordelen welke eerdere inbreng, vorderingen en afspraken daarin moeten worden overgenomen, zodat het nieuwe regime aansluit op jullie wensen.
