Wat is een bankgarantie en wanneer heb je het nodig?

Een bankgarantie bij huizenkoop geeft de verkoper zekerheid voor een afgesproken bedrag, vaak 10% van de koopsom. Je hoeft dan meestal geen waarborgsom uit eigen geld te storten. Betaalt de garantiegever uit, dan kan hij dat bedrag op jou verhalen. De garantie beschermt je dus niet automatisch tegen een boete of schuld.

Wat is een bankgarantie precies?

Een bank of andere garantieaanbieder belooft schriftelijk te betalen als aan de eisen in het garantiedocument wordt voldaan. Bij huizenkoop dient dit meestal als zekerheid voor jouw verplichtingen uit de koopovereenkomst. Wie mag afroepen, tot welk bedrag en onder welke voorwaarden, staat in de garantie.

Een garantie is geen goedkeuring van je hypotheek en geen financieringsvoorbehoud. De garantiegever beoordeelt de aanvraag en kan voorwaarden of zekerheid vragen. De afspraken over verhaal op jou staan onder meer in de aanvraag en eventuele contragarantie. Lees die vóór ondertekening.

Verschil tussen bankgarantie en waarborgsom

Bij een waarborgsom stort je zelf geld op de derdengeldenrekening van de notaris. Bij normale levering wordt dit doorgaans verrekend met de te betalen koopsom. Bij een bankgarantie staat een partij garant voor het bedrag. Je betaalt de afgesproken garantiekosten en hoeft het garantiebedrag meestal niet vooraf te storten, tenzij de aanbieder zekerheid of dekking verlangt.

Een waarborgsom is geen extra aankoopprijs bovenop de koopsom. Ook een bankgarantie levert geen vrij besteedbare lening op voor je keuken of verhuizing. Je moet bij de overdracht nog steeds alle benodigde eigen middelen en financiering beschikbaar hebben.

Wanneer heb je een bankgarantie nodig?

De koopovereenkomst bepaalt of je een waarborgsom moet storten of een geaccepteerde garantie mag stellen. Vaak is het bedrag 10%, maar de concrete afspraken zijn bepalend. Een bankgarantie is niet voor iedere woningkoop wettelijk verplicht.

Controleer het bedrag, de datum waarop de notaris de zekerheid moet hebben, de geldigheidsduur en de voorgeschreven tekst. Voor zakelijke huur, handel of andere contracten bestaan ook garanties, maar daarvoor kunnen andere voorwaarden en kosten gelden.

Hoe werkt een bankgarantie bij huizenkoop?

De deadline voor de garantie staat in je koopcontract. Dat is een andere termijn dan de wettelijke bedenktijd van een particuliere woningkoper. Die bedenktijd bedraagt in beginsel drie dagen vanaf de dag na ontvangst van de door beide partijen getekende overeenkomst, met regels voor weekends en feestdagen. Het zijn niet automatisch drie werkdagen om de garantie te regelen.

1. Aanvragen: lever de complete koopovereenkomst en gevraagde gegevens aan.
2. Beoordelen: de aanbieder controleert de aanvraag en de voorwaarden voor afgifte.
3. Afgeven: na akkoord wordt het garantiedocument doorgaans aan de notaris gestuurd.
4. Ontvangst controleren: laat bevestigen dat de garantie tijdig is ontvangen en aansluit op het koopcontract.
5. Afwikkelen: de notaris en aanbieder regelen vrijgave of verval volgens de garantievoorwaarden bij levering of beëindiging.

Verschuift de levering, controleer dan ook of de garantie moet worden verlengd. Een afgegeven garantie verdwijnt niet uitsluitend doordat jij vindt dat de koop is beëindigd.

Als de koop niet doorgaat

Een tijdig en geldig beroep op een afgesproken ontbindende voorwaarde kan voorkomen dat je een contractuele boete verschuldigd bent. Houd je aan de wijze van melden, termijn en bewijsstukken in de overeenkomst. Na die termijn niet kunnen financieren is niet automatisch een geldige ontbindingsgrond.

Bij tekortschieten kunnen de afspraken over ingebrekestelling, hersteltermijn, boete en schadevergoeding relevant worden. De garantie is zekerheid voor betaling; het garantiebedrag is niet automatisch de maximale aansprakelijkheid. Ook discussie over de koop betekent niet vanzelf dat een afroep wordt tegengehouden: de tekst van de garantie is bepalend. Vraag bij een geschil direct juridisch advies.

Wat kost een bankgarantie?

Vraag een actuele kostenopgave voor de specifieke woninggarantie. Een aanbieder kan een vast bedrag, een percentage van de garantiesom, een minimumtarief of aanvullende kosten rekenen. Sommige hypotheekpakketten bevatten de garantie al. Een woninggarantie heeft dus niet automatisch een jaarlijks tarief dat je naar enkele maanden mag omrekenen.

Stel als rekenvoorbeeld dat je voor €400.000 koopt, het contract 10% zekerheid vraagt en de gekozen offerte eenmalig 1% van de garantiesom rekent. Dan is de garantie €40.000 en de vergoeding €400. Dit is geen tariefbelofte voor iedere aanbieder. Eventuele extra kosten of voorwaarden komen uit de offerte.

Controleer ook de kosten als de koop niet doorgaat en bij verlenging. Een geldige ontbinding van de koop betekent niet dat al gemaakte garantiekosten worden terugbetaald. Kosten van een bankgarantie voor een waarborgsom zijn volgens de Belastingdienst niet aftrekbaar als eigenwoningfinancieringskosten.

Hoe vraag je een bankgarantie aan?

Informeer via je hypotheekadviseur, hypotheekaanbieder of een gespecialiseerde garantieaanbieder. Laat vóór de aanvraag vaststellen of de garantie wordt geaccepteerd en welke stukken, zekerheid en handtekeningen nodig zijn.

• Geef de correcte koopsom, garantiesom, contractdatum, deadline en notaris door.
• Lever de getekende koopovereenkomst en gevraagde financiële gegevens aan.
• Lees tarief, geldigheidsduur, afroepvoorwaarden en terugbetalingsplicht.
• Vraag bevestiging van afgifte en ontvangst door de notaris.
• Bewaar het document en controleer wijzigingen in de leveringsplanning.

De verwerkingstijd is aanbiederafhankelijk en kan langer worden bij ontbrekende gegevens. Dreigt een contractdatum niet gehaald te worden, bespreek dan tijdig een schriftelijk overeengekomen oplossing. De termijn verlengt niet automatisch door vertraging bij de bank.

Bankgarantie aanvragen zonder hypotheek

Dat kan bij sommige aanbieders, maar niet bij iedere bank. Nationale-Nederlanden koppelt zijn woninggarantie bijvoorbeeld aan een hypotheek bij dezelfde aanbieder. Andere partijen beoordelen een losse garantieaanvraag volgens hun eigen voorwaarden. Een bankrelatie alleen geeft geen recht op afgifte.

Voor wie is een bankgarantie geschikt?

Een garantie kan helpen je eigen geld tijdelijk beschikbaar te houden, wanneer de aanbieder dat toestaat en je de kosten passend vindt. Vergelijk dit met zelf storten bij de notaris en houd rekening met je volledige aankoopbudget.

Een krappe buffer wordt niet opgelost door het betalingsrisico weg te denken. Wordt bijvoorbeeld €40.000 uitbetaald en op jou verhaald, dan kan daar een grote schuld uit ontstaan. Een eventuele verzekering bij een garantieproduct heeft eigen dekking, uitsluitingen en voorwaarden; veronderstel geen algemene bescherming tegen het mislukken van de koop.

Bankgarantie en depositogarantie

Depositogarantie beschermt bepaalde banktegoeden wanneer een bank uitvalt. Een betalingsbelofte uit een bankgarantie is geen deposito en valt daardoor niet onder die bescherming. Bij problemen met de garantiegever is er ook geen algemene belofte dat een andere bank de garantie overneemt. Laat de notaris de gevolgen en eventuele vervangende zekerheid beoordelen.

Veelgestelde vragen over bankgarantie

Hoe lang duurt het om een bankgarantie te krijgen?
De doorlooptijd verschilt per aanbieder, complete aanvraag en benodigde beoordeling. Vraag vooraf wanneer de notaris het document kan ontvangen en vergelijk dit met de deadline in je koopcontract. Er is geen algemene wettelijke levertijd van één of twee werkdagen.

Kan een bankgarantie geweigerd worden?
Ja. De aanbieder beoordeelt of hij de garantie wil afgeven en kan aanvullende documenten of zekerheid vragen. Een hypotheekaanvraag of bestaande bankrelatie garandeert geen goedkeuring. Controleer dit vóór je een bindende koopverplichting aangaat.

Wat gebeurt er als de koop niet doorgaat?
De oorzaak, het koopcontract en de garantievoorwaarden zijn bepalend. Bij een geldige ontbinding is doorgaans geen contractuele boete verschuldigd, maar garantiekosten kunnen blijven bestaan. Wordt de garantie volgens de voorwaarden uitbetaald, dan kan de aanbieder het bedrag op jou verhalen.

Kun je een bankgarantie vervroegd beëindigen?
Een afgegeven garantie kan meestal niet eenzijdig worden ingetrokken. Vrijgave, verval en eventuele verlenging volgen uit de garantievoorwaarden en de afwikkeling via de notaris. Laat bij een vervallen koop of gewijzigde leveringsdatum bevestigen wat er met de garantie gebeurt.

Is een bankgarantie bij elke bank mogelijk?
Nee. Productaanbod en voorwaarden verschillen. Sommige aanbieders koppelen de garantie aan hun hypotheek, terwijl er ook gespecialiseerde garantieaanbieders zijn. Controleer of de aangeboden garantie door de partijen en notaris wordt geaccepteerd.

Wat als je bank failliet gaat tijdens de garantie?
Depositogarantie beschermt in aanmerking komende banktegoeden, niet de betalingsbelofte van een bankgarantie. Bij problemen met de garantiegever hangt de afwikkeling af van de juridische situatie en eventuele overname of vervangende zekerheid. Bespreek dit direct met de notaris en ga niet uit van automatische dekking of overname.