Wat is het verschil tussen trouwen en geregistreerd partnerschap?

Het belangrijkste verschil tussen trouwen en een geregistreerd partnerschap zit in de beëindiging: een huwelijk ontbind je alleen via de rechter, een geregistreerd partnerschap kan eenvoudiger bij de notaris. Juridisch en fiscaal zijn beide vormen vrijwel gelijk, maar praktisch maken deze verschillen veel uit. Ook bij internationale erkenning en ouderschap bestaan er cruciale verschillen die je moet kennen.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen trouwen en geregistreerd partnerschap?

Hoewel beide vormen juridisch sterk op elkaar lijken, zitten er praktische verschillen tussen die belangrijk kunnen zijn voor jouw situatie.

De vier kernverschillen zijn:

• Beëindiging: Echtscheiding verloopt altijd via de rechter, een geregistreerd partnerschap ontbind je bij de notaris
• Internationale erkenning: Een huwelijk wordt wereldwijd erkend, een geregistreerd partnerschap lang niet overal
• Ouderschap: Bij een huwelijk krijg je automatisch ouderlijk gezag, bij een geregistreerd partnerschap moet je dit regelen
• Ceremonie: Trouwen kan in een kerk of bijzondere locatie, een geregistreerd partnerschap alleen op het stadhuis

Deze verschillen lijken klein, maar kunnen grote gevolgen hebben voor je toekomst. Vooral als je kinderen wilt of plannen hebt om naar het buitenland te verhuizen.

Wanneer kies je voor trouwen of geregistreerd partnerschap?

Voor een huwelijk kies je bij internationale plannen of een kinderwens. Als je naar het buitenland verhuist, wordt je huwelijk overal erkend. Ook krijg je bij een huwelijk automatisch ouderlijk gezag over kinderen die tijdens het huwelijk worden geboren.

Een geregistreerd partnerschap past bij koppels die zekerheid willen zonder lange procedures. Je regelt alles op het stadhuis en kunt later eenvoudiger uit elkaar gaan via de notaris. Dit is vaak goedkoper en sneller dan een echtscheiding.

Veel stellen kiezen bewust voor een geregistreerd partnerschap vanwege de flexibiliteit. Als je relatie niet uitpakt, voorkom je een dure en tijdrovende rechtszaak.

Hoe zit het met kinderen bij geregistreerd partnerschap versus huwelijk?

Bij een huwelijk krijg je automatisch ouderlijk gezag over alle kinderen die tijdens het huwelijk worden geboren. Dit geldt voor beide partners, ongeacht wie de biologische ouder is.

Bij een geregistreerd partnerschap is dit anders. Alleen de biologische ouder krijgt automatisch ouderlijk gezag. De andere partner moet het kind eerst officieel erkennen om ook ouderlijk gezag te krijgen.

Dit verschil tussen huwelijk en geregistreerd partnerschap wordt vaak over het hoofd gezien, maar kan problemen geven. Stel dat er iets gebeurt met de biologische ouder, dan heeft de partner bij een geregistreerd partnerschap geen automatische rechten over het kind.

Wat kost trouwen of geregistreerd partnerschap?

Voor beide vormen betaal je leges (officiële kosten) aan de gemeente. Een huwelijk kost meestal tussen de €500-800, afhankelijk van de locatie en tijdstip. Een geregistreerd partnerschap is vaak iets goedkoper: rond de €350-600.

De echte kostenverschillen zitten in de beëindiging. Een echtscheiding via de advocaat en rechter kost al gauw €3.000-5.000 per persoon. Een geregistreerd partnerschap ontbind je bij de notaris voor ongeveer €500-1.500 in totaal.

Bij deze bedragen komen eventuele kosten voor huwelijkse voorwaarden of een samenlevingscontract. Die zijn voor beide vormen vergelijkbaar.

Hoe werkt beëindiging bij trouwen versus geregistreerd partnerschap?

Een echtscheiding verloopt altijd via de rechter, ook als jullie het volledig eens zijn. Je hebt een advocaat nodig en moet een bodemprocedure doorlopen. Dit duurt minimaal drie maanden en kost veel geld.

Een geregistreerd partnerschap ontbinden kan eenvoudiger bij de notaris. Als jullie het eens zijn over de verdeling, regel je alles in één afspraak. Dit is sneller, goedkoper en minder belastend.

Let op: als je kinderen hebt of veel vermogen samen, kan de notaris je toch doorverwijzen naar de rechter. Dan verlies je het voordeel van de eenvoudige procedure. Bij complexe situaties maakt het verschil tussen beide vormen dus minder uit.

Cijfers over beëindiging

Van alle geregistreerde partnerschappen wordt ongeveer 25% ontbonden, tegenover 38% van de huwelijken die in een echtscheiding eindigt. Geregistreerde partnerschappen blijken dus stabieler dan huwelijken.

Voor wie is geregistreerd partnerschap niet geschikt?

Als je internationale plannen hebt, kies dan voor een huwelijk. Een geregistreerd partnerschap wordt in veel landen niet erkend. Dit kan problemen geven met erfrecht, zorgverzekering of verblijfsvergunningen.

Ook bij een actieve kinderwens is trouwen vaak praktischer. Je krijgt automatisch ouderlijk gezag en voorkomt juridische problemen. Het verschil tussen samenlevingscontract en geregistreerd partnerschap speelt hier minder, omdat beide vormen extra stappen vereisen voor ouderschap.

Mensen die waarde hechten aan religieuze of traditionele aspecten kiezen meestal voor een huwelijk. Dit kun je combineren met een kerkelijke of ceremoniële viering, wat bij een geregistreerd partnerschap beperkter mogelijk is.

Als hypotheekadviseur zie ik vaak dat koppels vooral focussen op de romantische kant, maar vergeten na te denken over praktische gevolgen. Ik help graag mee om je financiële toekomst goed te regelen, ongeacht of je trouwt of een geregistreerd partnerschap aangaat. Want uiteindelijk draait het om zekerheid voor jullie beide.

Veelgestelde vragen over trouwen en geregistreerd partnerschap

Kun je van geregistreerd partnerschap naar huwelijk?
Ja, dat kan. Je ontbindt eerst het geregistreerd partnerschap bij de notaris en trouwt daarna. Dit kost wel extra tijd en geld.

Is er verschil in belasting tussen beide vormen?
Nee, fiscaal zijn huwelijk en geregistreerd partnerschap volledig gelijk. Je kunt in beide gevallen samen aangifte doen en profiteren van dezelfde belastingvoordelen.

Wat gebeurt er bij overlijden?
Bij beide vormen erf je automatisch van elkaar als er geen testament is. Het maakt juridisch geen verschil of je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt.

Kunnen homokoppels beide vormen kiezen?
Ja, sinds 2001 kunnen alle koppels in Nederland zowel trouwen als een geregistreerd partnerschap aangaan, ongeacht seksuele geaardheid.

Hoe lang duurt de procedure?
Voor beide vormen geldt een wettelijke bedenktijd van twee weken na aanmelding. Een geregistreerd partnerschap regel je vaak sneller omdat je minder opties hebt voor locatie en timing.