Samenloop overdrachtsbelasting en schenkbelasting: hoe werkt de verrekening?

Bij schenking van onroerend goed kunnen zowel overdrachtsbelasting als schenkbelasting verschuldigd zijn — maar artikel 24 lid 2 Successiewet voorkomt dat je beide volledig betaalt. De betaalde overdrachtsbelasting mag in mindering worden gebracht op de schenkbelasting.

Ga je binnenkort een woning schenken aan je kind of overnemen van je ouders? Dan raakt dit direct aan je hypotheeksituatie — check via de MatchCheck of ik de juiste adviseur voor jou ben.

Ga je binnenkort een woning schenken aan je kind of overnemen van je ouders? Dan raakt dit direct aan je hypotheeksituatie — check via de MatchCheck of ik de juiste adviseur voor jou ben.

Check of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.

Wanneer zijn overdrachtsbelasting en schenkbelasting tegelijk verschuldigd?

Samenloop ontstaat wanneer je onroerend goed schenkt of onder de marktwaarde overdraagt. De ontvanger betaalt dan overdrachtsbelasting over de verkoopwaarde én schenkbelasting over het voordeel. Dat is precies het probleem dat de samenloopregeling oplost.

Dit speelt in twee veelvoorkomende situaties:

• Directe schenking van een woning: ouder draagt de woning om niet over aan het kind. Er is geen koopprijs, maar overdrachtsbelasting is alsnog verschuldigd over de waarde in het economisch verkeer.
• Verkoop onder marktwaarde met kwijtschelding: ouder verkoopt de woning voor €150.000 terwijl die €200.000 waard is. Het verschil van €50.000 geldt als schenking.

Hoe werkt de samenloopregeling technisch?

De betaalde overdrachtsbelasting gaat in mindering op de schenkbelasting — maar alleen over het bedrag waarover ook schenkbelasting verschuldigd is. Dat klinkt eenvoudig, maar er zit een belangrijk verschil in de grondslag.

Overdrachtsbelasting wordt berekend over de waarde in het economisch verkeer (de marktwaarde). Schenkbelasting wordt berekend over de WOZ-waarde. Alleen het overlappende deel telt mee voor de verrekening. Wat ik in de praktijk zie: dit verschil leidt regelmatig tot verwarring, en daarmee tot een verkeerde berekening vooraf.

Stap voor stap: hoe de verrekening werkt

1. Bepaal de WOZ-waarde en de marktwaarde van de woning.
2. Bereken de overdrachtsbelasting over de marktwaarde (tarief 2025: 2% voor eigen woning, 10,4% overig).
3. Stel de belaste schenking vast: waarde minus de jaarlijkse vrijstelling schenkbelasting.
4. Bereken de schenkbelasting over de belaste schenking.
5. Bepaal het verrekenbare deel van de overdrachtsbelasting (toegerekend aan de overlappende grondslag).
6. Trek dit bedrag af van de schenkbelasting. Dat is wat je netto betaalt.

Rekenvoorbeeld samenloop overdrachtsbelasting en schenkbelasting

Vader schenkt een woning met een marktwaarde van €200.000 aan zijn kind. De WOZ-waarde is gelijk aan de marktwaarde. De jaarlijkse vrijstelling schenkbelasting voor kind bedraagt in 2025 €6.633.

Tarieven 2025. Controleer altijd de actuele vrijstellingen voor het jaar van overdracht.

Welke voorwaarden gelden voor de verrekening?

Verrekening is niet automatisch. De overdracht en de schenking moeten voldoende samenhang vertonen. Zonder aangetoonde samenhang wijst de Belastingdienst de verrekening af.

Controleer deze vier punten vóór je de verrekening aanvraagt:

• ✅ Er is sprake van een schenking of kwijtschelding van (een deel van) de koopsom.
• ✅ Er is aantoonbare samenhang tussen de overdracht en de schenking.
• ✅ Artikel 13 WBR is niet van toepassing (geen opeenvolgende verkrijging binnen zes maanden).
• ✅ De aangifte schenkbelasting wordt tijdig ingediend.

Geldt de samenloopregeling ook bij kwijtschelding van de koopsom?

Ja. Bij een doorstromer in Zeeland die ik begeleidde, speelde precies dit: de woning werd verkocht aan het kind voor een lagere prijs, waarna een deel van de koopsom werd kwijtgescholden. De samenloopregeling gold ook daar — mits de samenhang kon worden aangetoond.

Jurisprudentie aanvaardt kwijtschelding binnen veertien dagen na de overdracht als voldoende samenhangend. Doe je dit later, dan vervalt de aanspraak op verrekening. Die termijn is hard. Klinkt dat herkenbaar als situatie waarbij je dacht dat je er ruim op tijd bij was?

Hoe vraag je de verrekening aan?

De verrekening loopt via de aangifte schenkbelasting. Zorg dat alles gedocumenteerd is voordat je indient. Waar begin je dan?

1. Betaal de overdrachtsbelasting bij de notaris op het moment van overdracht.
2. Leg de samenhang met de schenking vast in de notariële akte.
3. Dien de aangifte schenkbelasting in bij de Belastingdienst (binnen twee maanden na het kalenderjaar van de schenking).
4. Vermeld de betaalde overdrachtsbelasting expliciet als verrekenpost in de aangifte.

Deze MatchCheck is bedoeld voor wie serieus overweegt te investeren in professioneel advies.

Check of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.

Veelgestelde vragen