-1.webp)
Ga je uit elkaar en bezit je samen een huis met overwaarde? Bij een samenlevingscontract bepaalt de eigendomsverhouding wie recht heeft op welk deel. Vaak is dat 50/50, maar niet altijd. Het hangt af van wat jullie hebben vastgelegd.
📌 In het kort
- De verdeling van overwaarde hangt af van de eigendomsverhouding in je samenlevingscontract, niet automatisch 50/50.
- Overwaarde = woningwaarde min de openstaande hypotheekschuld.
- Je hebt drie opties: uitkopen, verkopen of samen eigenaar blijven.
- Schenken aan je ex kan schenkbelasting opleveren.
- Leg alle afspraken vast in een convenant.
Wat is overwaarde en hoe bereken je het?
Stel: jullie huis is getaxeerd op €400.000 en de hypotheekschuld is nog €250.000. Dan is de overwaarde €150.000. Simpel gezegd: overwaarde is de woningwaarde min je hypotheekschuld.
Ga je binnenkort je partner uitkopen of een nieuwe hypotheek aanvragen na de scheiding? Check via de MatchCheck of ik de juiste adviseur ben voor jouw situatie.
Start de MatchCheckCheck of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.
Voor de woningwaarde gebruik je meestal een taxatie. Soms volstaat de WOZ-waarde, maar bij een scheiding adviseer ik vrijwel altijd een taxatie. Die is actueler en voorkomt discussie.
| Onderdeel | Bedrag |
|---|---|
| Woningwaarde (taxatie) | € 400.000 |
| Hypotheekschuld | € 250.000 |
| Overwaarde | € 150.000 |
In mijn praktijk zie ik dat mensen schrikken van de cijfers. Niet omdat ze fout zijn, maar omdat het zo concreet wordt. Dat is precies waarom je vroeg moet rekenen.
Heeft je ex-partner recht op de overwaarde bij een samenlevingscontract?
Heeft je ex zomaar recht op de helft? Niet automatisch. Bij een samenlevingscontract telt de eigendomsverhouding zoals die in de leveringsakte staat. Staan jullie allebei voor 50% genoteerd, dan krijgt ieder de helft.
Maar wat als jullie ongelijk hebben ingebracht? Dat komt vaker voor dan je denkt. Misschien bracht jij €50.000 eigen geld in en je partner niets. Soms is dat vastgelegd als eigendom 60/40, soms staat er een afspraak in het contract over teruggave van de inbreng.
De verdeling overwaarde huis met samenlevingscontract volgt dan die afspraak, niet de standaard 50/50. Een stel dat ik recent begeleidde had dit netjes geregeld. Toch ontstond er ruis, omdat de akte en het contract elkaar tegenspraken.
Dit is het grote verschil met gemeenschap van goederen. Daar deel je standaard alles gelijk. Bij een samenlevingscontract bepaal je het zelf, vooraf. Klinkt logisch, maar in de praktijk is het vaak rommelig vastgelegd.
Welke opties heb je voor de woning en overwaarde?
Je hebt grofweg drie keuzes. Welke past, hangt af van je inkomen, je wensen en de relatie met je ex.
| Optie | Gevolg voor overwaarde | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| Uitkopen | Jij betaalt het deel van je ex uit | Kun je de hypotheek alleen dragen? |
| Verkopen | Overwaarde wordt verdeeld na verkoop | Beiden moeten nieuwe woonruimte zoeken |
| Samen eigenaar blijven | Overwaarde blijft onverdeeld | Goede afspraken over toekomst nodig |
Mijn advies is om eerst te checken wat financieel haalbaar is. Pas daarna kies je. Anders kies je met je hart en loop je later vast.
Hoe koop je je partner uit en neem je de hypotheek over?
Een doorstromer die ik begeleidde wilde graag in het huis blijven voor de kinderen. Begrijpelijk. Maar kan dat ook? Dat hangt af van je inkomen. Doorloop deze stappen:
- Bepaal de woningwaarde via een taxatie.
- Bereken de uitkoopsom: het deel van de overwaarde dat volgens de eigendomsverhouding aan je ex toekomt. Dus niet automatisch de helft.
- Toets je inkomen: kun je de hypotheek alleen dragen volgens de leennormen?
- Zet de hypotheek op één naam bij de geldverstrekker.
Lukt het bedrag niet in één keer? Uitkopen in termijnen kan soms, mits je het goed vastlegt. Ik reken dit soort situaties dagelijks door en zie waar het misgaat: meestal bij de inkomenstoets.
Kun je afstand doen van de overwaarde of deze schenken aan je ex?
Kun je je ex je deel zomaar geven? Dat kan, maar wees voorzichtig. Afstand doen van overwaarde is ongebruikelijk en risicovol. Zonder goede vastlegging sta je later met lege handen.
Wil je de overwaarde huis schenken aan je ex-partner, of verdeel je voor minder dan de marktwaarde? Dan ziet de Belastingdienst dit al snel als een schenking. Daarover kan schenkbelasting verschuldigd zijn. Veel mensen weten dit niet.
Wat ik in de praktijk zie: mensen willen het netjes oplossen en geven te makkelijk weg. Reken eerst de fiscale gevolgen door. Op mijn kenniscentrum op nikidewolff.nl vind je hier meer uitleg over.
Waarom is een echtscheidingsconvenant belangrijk?
In een echtscheidingsconvenant leg je vast wie de woning krijgt, hoe de overwaarde wordt verdeeld en wie de hypotheek overneemt. Dit geeft rechtszekerheid. Bovendien vraagt een geldverstrekker dit vaak op bij een nieuwe hypotheek.
Doe je afstand zonder goede vastlegging? Dan draai je later mogelijk de bewijslast om en ontstaat discussie. Juist bij een samenlevingscontract met ongelijke inbreng is heldere vastlegging cruciaal.
Ik raad altijd aan om de eigendomsverhouding en de uitkoopsom expliciet in het convenant te zetten, vóórdat je een nieuwe hypotheek aanvraagt. Dat voorkomt latere discussie en geeft je rust.
Als onafhankelijk hypotheekadviseur reken ik je uitkoop en hypotheek persoonlijk door. Doe de MatchCheck en kijk of ik bij je pas.
Start de MatchCheckCheck of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.
Veelgestelde vragen
Heeft mijn ex-partner recht op de overwaarde bij een samenlevingscontract?
Dat hangt af van de eigendomsverhouding in je contract. Bij gezamenlijk eigendom heeft ieder recht op zijn deel, vaak de helft.
Hoe verdeel je de overwaarde bij een scheiding?
Je verdeelt volgens de eigendomsverhouding. Bij 50/50 eigendom krijgt elke partner de helft, tenzij jullie iets anders hebben afgesproken.
Moet de overwaarde altijd direct worden uitbetaald bij uitkoop?
Nee, betaling in termijnen of verrekening met andere afspraken kan ook. Leg dit wel goed vast in het convenant.
Kan ik mijn deel van de overwaarde schenken aan mijn ex of kinderen?
Dat kan, maar let op de fiscale regels. Een schenking kan schenkbelasting opleveren, dus laat je goed adviseren.
Wat gebeurt er met de overwaarde als we samen eigenaar blijven?
De overwaarde blijft dan onverdeeld en toekomstige waardeveranderingen zijn gezamenlijk. Leg jullie afspraken duidelijk vast.
