Samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap: wat past bij jou?

Een geregistreerd partnerschap biedt meer wettelijke bescherming, terwijl een samenlevingscontract meer flexibiliteit geeft. De keuze hangt af van jullie behoefte aan zekerheid versus maatwerk. Bij het kopen van een huis of het krijgen van kinderen wordt deze beslissing extra belangrijk. Dit artikel helpt je de juiste keuze maken.

Wat is het verschil tussen beide opties?

Een geregistreerd partnerschap is een officiële registratie bij de gemeente die jullie relatie wettelijk erkent. Je krijgt automatisch bepaalde rechten en plichten, vergelijkbaar met een huwelijk maar met minder verplichtingen.

Een samenlevingscontract is een notariële overeenkomst waarin jullie zelf afspraken vastleggen. Je bepaalt welke rechten en plichten jullie hebben, zonder dat de overheid regels oplegt.

Het belangrijkste verschil is dus: wettelijke bescherming versus persoonlijke vrijheid.

Wat kost een samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap?

Een geregistreerd partnerschap kost €61,65 bij de gemeente. Dit is een eenmalige betaling voor de registratie. Je hebt verder geen kosten voor een notaris of juridisch advies, tenzij je dat zelf wilt.

Een samenlevingscontract opstellen kost tussen €800 en €1500 bij de notaris. De prijs hangt af van hoe complex jullie afspraken zijn en welke notaris je kiest. Wijzigingen later kosten opnieuw notariskosten.

Voor de meeste koppels is een geregistreerd partnerschap dus veel goedkoper. Alleen als je heel specifieke wensen hebt die niet in de standaardregels passen, weegt de flexibiliteit van een samenlevingscontract op tegen de hogere kosten.

Wat zijn de voor- en nadelen van beide opties?

Voor- en nadelen geregistreerd partnerschap

Een geregistreerd partnerschap biedt duidelijke voordelen door de wettelijke bescherming:

Voordelen:

• Automatisch erfrecht voor je partner
• Recht op weduwen- of weduwnaarspensioen
• Fiscale voordelen zoals belasting samen betalen
• Snelle en goedkope procedure (€61,65)
• Officiële erkenning van jullie relatie

Nadelen:

• Minder flexibiliteit dan een samenlevingscontract
• Je kunt niet alle regels naar eigen wens aanpassen
• Beëindigen moet officieel via de gemeente

Voor- en nadelen samenlevingscontract

Een samenlevingscontract geeft je volledige controle over jullie afspraken:

Voordelen:

• Volledig op maat te maken naar jullie wensen
• Je bepaalt zelf de regels over geld, huis en spullen
• Flexibel aan te passen wanneer je wilt
• Geschikt voor complexe financiële situaties

Nadelen:

• Veel duurder (€800-1500) dan geregistreerd partnerschap
• Geen automatische wettelijke bescherming
• Vereist meer tijd en juridische kennis
• Partner erft alleen wat je expliciet vastlegt

De keuze hangt af van wat voor jullie belangrijker is: zekerheid en gemak, of flexibiliteit en maatwerk.

Welke optie bij het kopen van een huis?

Het kopen van een huis is vaak het moment waarop koppels nadenken over juridische zekerheid. Zonder officiële regeling heb je geen aanspraak op elkaars eigendom of hypotheekverplichtingen.

Een geregistreerd partnerschap biedt automatisch bescherming. Als je partner overlijdt, erf je zijn deel van het huis. Ook bij een hypotheek zijn jullie beide aansprakelijk, wat zekerheid geeft aan de bank.

Met een samenlevingscontract kun je precies vastleggen wie hoeveel inbrengt en krijgt. Dit is handig als één van jullie veel meer verdient of al een huis bezit. Je kunt ook afspraken maken over onderhoud en verbouwingen.

Voor de meeste starters is een geregistreerd partnerschap voldoende. Heb je een complexe financiële situatie, dan biedt een samenlevingscontract meer maatwerk bij het kopen van een huis.

Wat betekent het voor kinderen?

Bij kinderen gaat het vooral om gezag, erfrecht en financiële bescherming. Als ouders niet getrouwd zijn, heeft alleen de biologische ouder automatisch gezag.

Met een geregistreerd partnerschap krijg je niet automatisch gezag over elkaars kinderen. Wel erf je van elkaar, wat financiële zekerheid geeft voor de kinderen als één ouder overlijdt. Ook kun je fiscale voordelen krijgen.

Een samenlevingscontract biedt dezelfde mogelijkheden, maar dan alleen als je dit expliciet vastlegt. Je kunt afspraken maken over alimentatie, erfrecht en financiële bijdragen aan de opvoeding. Dit geeft meer controle maar vereist wel meer nadenken.

Voor kinderen is het belangrijkste dat er duidelijke afspraken zijn over geld en zorg, ongeacht welke vorm je kiest.

Hoe zit het met belastingvoordelen?

Fiscaal partnerschap is de sleutel tot belastingvoordelen. Dit betekent dat jullie samen aangifte doen en inkomsten en aftrekposten kunnen verdelen. Zo betaal je vaak minder belasting.

Met een geregistreerd partnerschap ben je automatisch fiscaal partner. Je kunt dan profiteren van bijvoorbeeld de hypotheekrenteaftrek verdelen, AOW-gat overbrugging en gezamenlijke vermogensrendementsheffing.

Bij een samenlevingscontract kun je ook fiscaal partner worden, maar alleen als je dit vastlegt in jullie overeenkomst. Je moet dan wel voldoen aan de voorwaarden: samenwonen, financieel voor elkaar zorgen en een notarieel contract hebben.

De belastingvoordelen zijn voor beide opties hetzelfde, maar bij een geregistreerd partnerschap gaat het automatisch, terwijl je bij een samenlevingscontract actief moet regelen dat je samenlevingscontract of geregistreerd partnerschap erkend wordt.

Hoe regel je het praktisch?

Geregistreerd partnerschap aanvragen

Je meldt je samen aan bij de gemeente waar één van jullie woont. Neem legitimatie en uittreksel GBA/BRP mee. Na aanmelding krijg je een akte van geregistreerd partnerschap.

Samenlevingscontract opstellen

Ga samen naar een notaris en bespreek jullie wensen. De notaris stelt een concept op, jullie bekijken dit, en daarna onderteken je de definitieve versie bij de notaris.

Een geregistreerd partnerschap is meestal binnen twee weken geregeld. Voor een samenlevingscontract kun je enkele weken tot een maand rekenen, afhankelijk van de complexiteit.

Als onafhankelijke hypotheekadviseur zie ik dagelijks hoe belangrijk juridische zekerheid is bij grote financiële beslissingen. Of je nu kiest voor een geregistreerd partnerschap of samenlevingscontract, zorg ervoor dat het aansluit bij jullie toekomstplannen. Ik denk graag met je mee over wat het beste bij jullie situatie past, zodat je met vertrouwen de volgende stap kunt zetten.

Deze MatchCheck is bedoeld voor wie serieus overweegt te investeren in professioneel advies.

Check of mijn werkwijze bij jou past. Niet elke MatchCheck leidt tot een gesprek.

Veelgestelde vragen

Kun je een geregistreerd partnerschap later omzetten naar een samenlevingscontract?
Ja, dat kan. Je moet dan eerst je geregistreerd partnerschap beëindigen bij de gemeente en daarna een samenlevingscontract opstellen bij de notaris.

Wat gebeurt er als je uit elkaar gaat?
Bij een geregistreerd partnerschap meld je dit bij de gemeente en volg je de wettelijke regels voor verdeling. Bij een samenlevingscontract volg je de afspraken die jullie gemaakt hebben.

Is een geregistreerd partnerschap hetzelfde als samenwonen?
Nee, samenwonen zonder registratie geeft geen juridische rechten. Een geregistreerd partnerschap wel, zoals erfrecht en belastingvoordelen.

Kunnen buitenlanders ook een geregistreerd partnerschap aangaan?
Ja, als je legaal in Nederland verblijft kun je een geregistreerd partnerschap aangaan. Check wel de regels in je thuisland.

Heeft mijn werkgever iets te maken met mijn keuze?
Je werkgever hoeft niets te weten van je keuze. Wel kun je bij beide opties aanspraak maken op partner-gerelateerde arbeidsvoorwaarden.

Kun je zowel een geregistreerd partnerschap als samenlevingscontract hebben?
Nee, je kunt niet beide tegelijk hebben. Je moet kiezen voor één van de twee opties.