Wat is een overlijdensrisicoverzekering?

Een overlijdensrisicoverzekering is een verzekering die een vast bedrag uitkeert aan je nabestaanden als je overlijdt. Het is geen spaarproduct, maar een risicodekking die vooral wordt afgesloten om een hypotheek af te lossen of het inkomen van je gezin te beschermen. De meeste mensen sluiten deze verzekering af bij het kopen van een huis, omdat banken dit vaak eisen als voorwaarde voor een hypotheek. In dit artikel leggen we uit hoe de verzekering werkt, wat het kost en hoe je de juiste keuze maakt.

Hoe werkt een overlijdensrisicoverzekering?

Het principe is eenvoudig: je betaalt maandelijks een premie en als je overlijdt tijdens de verzekeringstermijn, ontvangen je nabestaanden het verzekerde bedrag. Blijf je leven, dan krijg je niets terug - vandaar de naam 'risico'verzekering.

Er zijn twee hoofdvormen: aflopend en kapitaal. Bij een aflopende verzekering daalt het verzekerde bedrag elk jaar, vaak gelijk met de hypotheekschuld. Bij kapitaalverzekering blijft het bedrag gelijk.

Een cijfer om bij stil te staan: Slechts 60% van de Nederlanders heeft een overlijdensrisicoverzekering, terwijl 70% een hypotheek heeft.

Een praktijkvoorbeeld: Jan (30 jaar) sluit een aflopende verzekering af van €200.000 voor 30 jaar. Hij betaalt €15 per maand. Als hij na 15 jaar overlijdt, krijgen zijn nabestaanden het resterende bedrag (ongeveer €100.000) uitgekeerd.

Waarom een overlijdensrisicoverzekering afsluiten?

De hoofdreden is financiële zekerheid voor je nabestaanden. Als je overlijdt, kunnen zij de hypotheek aflossen en hoeven ze niet te verhuizen. Ook vangen ze het weggevallen inkomen (gedeeltelijk) op.

Voor gezinnen met één hoofdverdiener is de verzekering vaak cruciaal. Als die persoon wegvalt, staat de partner er financieel slecht voor. Maar ook tweeverdieners kunnen baat hebben: vaak zijn beide inkomens nodig voor de maandlasten.

Expert tip: Heb je geen hypotheek maar wel kinderen? Overweeg dan een verzekering om kosten als kinderopvang, studie of uitvaart te dekken. €50.000 tot €100.000 kan al veel verschil maken.

Niet iedereen heeft deze verzekering nodig. Ben je single zonder financiële verplichtingen, of heb je al voldoende vermogen om je gezin te beschermen? Dan kun je de verzekering mogelijk overslaan.

"Een overlijdensrisicoverzekering koop je niet voor jezelf, maar voor de mensen die je het meest dierbaar zijn."

Overlijdensrisicoverzekering en hypotheek: verplicht of niet?

Juridisch gezien is een overlijdensrisicoverzekering nooit verplicht. Maar in de praktijk eisen de meeste banken wel dat je deze verzekering afsluit als voorwaarde voor een hypotheek.

De bank wil namelijk zekerheid dat de hypotheekschuld wordt afgelost, ook als jij er niet meer bent. Zonder verzekering lopen zij het risico dat nabestaanden de maandlasten niet meer kunnen betalen en het huis moeten verkopen - mogelijk met verlies.

Er zijn uitzonderingen: heb je veel eigen vermogen, een lage hypotheek ten opzichte van de woningwaarde, of andere financiële zekerheden? Dan kan de bank soms akkoord gaan zonder verzekering. Dit moet je wel per bank en situatie bekijken.

Wat kost een overlijdensrisicoverzekering?

De kosten hangen af van verschillende factoren: je leeftijd, gezondheid, het verzekerde bedrag, de looptijd en of je rookt. Jonge, gezonde niet-rokers betalen het minst.

Enkele voorbeelden voor een aflopende verzekering van €200.000 over 30 jaar:

• Man, 25 jaar, niet-roker: ongeveer €12 per maand
• Vrouw, 35 jaar, niet-roker: ongeveer €14 per maand
• Man, 40 jaar, roker: ongeveer €35 per maand

Een kapitaalverzekering (vast bedrag) kost meer, omdat het verzekerde bedrag niet afloopt. Reken op 50-100% hogere premies.

Expert tip: Sluit je de verzekering af via je bank bij de hypotheek? Vergelijk dan alsnog met andere aanbieders. Je kunt vaak €10-30 per maand besparen zonder kwaliteitsverlies.

Let op medische acceptatie: bij gezondheidsproblemen kan de premie hoger worden of kun je worden afgewezen. Daarom is het slim om de verzekering af te sluiten wanneer je nog jong en gezond bent.

Welk bedrag moet je verzekeren?

Bij een hypotheek is de keuze vaak simpel: verzeker de volledige hypotheekschuld. Kies dan voor een aflopende verzekering die gelijk loopt met je hypotheek.

Wil je ook inkomen vervangen? Reken dan uit hoeveel je nabestaanden per maand nodig hebben en vermenigvuldig dit met het aantal jaren tot je pensioen. Een vuistregel: verzeker 4-7 keer je jaarinkomen.

Houd rekening met bestaande voorzieningen. Krijgt je partner een nabestaandenpensioen van je werkgever? Of AOW als je ouder bent? Trek dit af van het benodigde bedrag.

Voor gezinnen met kinderen geldt vaak: hoe jonger de kinderen, hoe hoger het benodigde bedrag. Kleine kinderen kosten meer (kinderopvang) en hebben langer financiële steun nodig.

Hoe kies en vergelijk je de beste overlijdensrisicoverzekering?

Begin met het bepalen van je behoefte: welk bedrag en welke looptijd heb je nodig? Kies vervolgens tussen aflopend (hypotheekdekking) of kapitaal (inkomensdekking).

Vergelijk niet alleen op prijs, maar ook op voorwaarden. Let op:

• Welke medische vragen worden gesteld?
• Zijn er uitsluitingen voor bepaalde doodsoorzaken?
• Kun je de verzekering meenemen als je van hypotheekverstrekker wisselt?
• Is verlenging mogelijk zonder nieuwe medische keuring?

Gebruik een onafhankelijke vergelijkingssite of schakel een adviseur in. Veel mensen kiezen voor het gemak de verzekering bij hun bank, maar dit is vaak niet de goedkoopste optie.

Expert tip: Sluit de verzekering niet te vroeg af (ver voor je huiskoop), maar ook niet te laat. Het ideale moment is 2-3 maanden voor je hypotheekafspraak, zodat je tijd hebt voor medische acceptatie.

Wanneer wordt er wel en niet uitgekeerd?

De verzekering keert uit bij overlijden door ziekte of ongeval, ongeacht de oorzaak. Er zijn echter enkele uitsluitingen waar je op moet letten.

Standaard uitgesloten zijn meestal: zelfdoding in het eerste jaar, overlijden door oorlog of kernrampen, en soms extreme sporten. Sommige verzekeraars sluiten ook overlijden door drugs- of alcoholgebruik uit.

Belangrijk is dat je eerlijk bent bij de aanvraag. Verzwijg je relevante medische informatie, dan kan de verzekeraar later weigeren uit te keren. Bij twijfel: meld het. Het kan je premie verhogen, maar voorkomt problemen later.

De meeste uitkeringen verlopen soepel. Nabestaanden moeten een overlijdensakte en eventueel een doktersverklaring overleggen. De uitkering volgt meestal binnen enkele weken.

Veelgestelde vragen

Kan ik een overlijdensrisicoverzekering afsluiten zonder medische keuring? Tot bepaalde bedragen (vaak €200.000-€400.000) is meestal geen uitgebreide keuring nodig, alleen het invullen van een gezondheidsverklaring. Bij hogere bedragen kan een medisch onderzoek verplicht zijn.

Wat gebeurt er als ik stop met premie betalen? Dan vervalt je dekking direct. Je krijgt niets terug, omdat het een risicoverzekering is en geen spaarproduct. Zorg er dus voor dat je de premie altijd op tijd betaalt.

Kan ik het verzekerde bedrag aanpassen tijdens de looptijd? Verhogen is meestal mogelijk na belangrijke levensgebeurtenissen (geboorte kind, verhuizing), maar vereist vaak nieuwe medische acceptatie. Verlagen kan meestal altijd.

Is de uitkering belastingvrij voor mijn nabestaanden? Ja, de uitkering is belastingvrij. Er hoeft geen inkomstenbelasting of erfbelasting over te worden betaald, omdat het geen erfenis is maar een verzekeringsuitkering.

Wat is het verschil met een levensverzekering? Een levensverzekering is de overkoepelende term. Een overlijdensrisicoverzekering is een vorm van levensverzekering die alleen uitkeert bij overlijden, niet bij leven tot het einde van de looptijd.

Heb ik nog een verzekering nodig als mijn hypotheek is afgelost? Dat hangt af van je situatie. Heb je voldoende vermogen en geen mensen die financieel van je afhankelijk zijn? Dan is de verzekering misschien niet meer nodig. Heb je nog steeds een partner of kinderen die financiële bescherming nodig hebben? Overweeg dan om de verzekering voort te zetten.